یکی از اصطلاح های رایج در دندانپزشکی پرکردن یا Filling است.

 بعد از مصرف مواد غذایی و نوشیدنی، یک لایه میکروبی یا «پلاک» روی سطوح دندان‌ها تشکیل می‌شود.

 و با گذشت زمان، میکروب‌ها در این قسمت، مواد قندی را به اسید مبدل می‌کنند. این اسید، در نهایت به مینای دندان آسیب رسانده و منجر به پوسیدگی دندان میشود.

که در بیشتر موارد تغییر رنگ دندان نیز مشاهده می شود و با پیشرفت پوسیدگی در درون عاج دندان، فرد در حین مصرف مواد گرم یا سرد احساس درد خواهد کرد.

حال برای حل چنین مشکلی پرکردن و ترمیم دندان صورت میگیرد.

پر کردن (Filling) چگونه انجام میشود:

برای پرکردن 2 نوع ماده استفاده میگردد:

آمالگام پرکردنی قدیمیتر میباشد و دارای استحکام و دوام بیشتری میباشد و عمر بیشتری نیز دارد و تنها عیب آن اینست که بدلیل تیرگی رنگ آن نمای دندانهای جلو را زشت مینماید.

به همین دلیل از ماده دوم یعنی کامپوزیت که هم‌رنگ دندان است استفاده میشود که کمی گران تر از آمالگام است.

وقتی فرد در پر کردن دندان پوسیده تأخیر کند و باعث شود که پوسیدگی به مغز دندان صدمه وارد کند در این مرحله پزشک با خارج کردن اعصاب و عروق از داخل ریشه دندان مشکل را حل میکند.

عصب‌کشی به تعداد کانالهای هر دندان صورت میگیرد. دندان‌های جلویی به‌طور معمول یک یا دو؛ و دندانهای عقبی سه یا چهار کانال دارند. دندانهای  عصب‌کشی شده از لحاظ ظاهر تفاوتی با دندان زنده ندارند اما با گذشت زمان تغییر رنگ میدهند.

وقتی دندان در اثر پوسیدگی،بیشتر نسج خود را از دست میدهد در این حالت دیگر پرکردن اثری ندارد(به‌ خصوص اگر عصب‌کشی نیز صورت گرفته باشد)و تنها با روکش قابل ترمیم و بازسازی مجدد است. البته روکشها انواع مختلی مانند چینی قرار گرفته روی فلز(PFM) و تمام چینی(ALL Ceram) دارند.

گاهی یک یا چند دندان وقتی کشیده میشوند می‌توان با پل زدن از دندانهای کناری، آنها را احیا کرد. این روش هنگامی امکان‌پذیر خواهد بود که دندان پایه در فاصله ای مناسب از دندان‌ کشیده شده قرار گرفته باشد.

جراحی چه موقع صورت میگیرد؟

اصطلاح جراحی هنگامی بکار میرود که پزشک بخواهد ریشه ای را که در دهان باقی مانده است بیرون آورد و یا در مواردی برای خارج کردن دندان نهفته پزشک نیاز به شکافتن لثه و انجام جراحی دارد.

جرم‌گیری چیست؟

روشی است برای از بین بردن پلاک و جرمهای دندانی که با استفاده از دستگاه جرمگیری صورت میگیرد تا جرم روی دندانها منجر به بیماری لثه و تحلیل لثه و استخوان فک نشود. برخی افراد تصور میکنند، جرم‌گیری به دندانها آسیب میرساند اما در زمانیکه دندان دارای جرم است انجام جرمگیری لازم و ضروری است!

اصطلاح بروساژ به چه معناست؟

بروساژ همان خمیر جرم‌گیری است که برای از بین بردن اثرات ناشی از سیگار یا چای (رنگ‌دانه‌ها=Stain) روی دندان به کار میرود.

ارتودونسی (Orthodontics) چیست؟

درمان ارتودنسی شامل حرکت دندانها از طریق سیمهای مخصوص و ردیف کردن آنها در فضای فکها می‌باشد. و به 2 شکل متحرک و ثابت صورت میگیرد.البته سن فرد و چگونگی رویش دندان در استفاده دندانپزشک از نوع ثابت و یا متحرک آن دخیل است.

 ارتودنسی ثابت حدود 2تا 3 سال طول میکشد و فرد در طول درمان باید با صبر و حوصله به پزشک خود به طور مرتب مراجعه نماید.

ایمپلنت چیست؟

جدیدترین روش درمانی برای بیمارانی است که دندانهای زیادی از دست داده اند. موفقیت این روش تنها نیازمند به دارا بودن استخوان کافی در محل فک میباشد.

 ایمپلنت از طریق جراحی و با قرار گرفتن یک پیچ در درون استخوان در داخل دهان کاشته میشود و روکشی نیز روی آن را می گیرد.و همچنین پایه‌هایی را برای اجرای روش بریج ایجاد مینمایند.

روش ایمپلنت، تلفیقی از جراحی جهت کاشت پایه و پروتز، برای روکش دندان میباشد.

 داروهای روان گردان و آثار آن بر سلامت دهان

در مطالعاتی که در بخش آسیب شناسی دهان صورت گرفته است مشخص گردیده که مصرف داروهای روان گردانی چون متامفتامین،کریستال،شیشه و... اثرات واقعاً غیرقابل جبرانی در سلامت افراد میگذارند.

بهداشت نامناسب دهان-

 بد مزه بودن دهان-

 خشکی دهان-

 ایجاد پوسیدگیهای وسیع در سطح باکال و مناطق بین دندانی-

 براکسیسم(Bruxism)-

 سایش در دندانها، بیماریهای پریودنتال

و آسیبهای فکی گیجگاهی TMJ.

حال آن که درمان اصلی این مشکلات توقف کامل مصرف این مواد و رعایت بهداشت دهان و خودداری از مصرف هر گونه نوشابه های الکی و مواد کافئین دار است.

درمان بیماری لثه، خطر زایمان زودرس را کاهش می دهد

درمان بیماری لثه، خطر زایمان زودرس را کاهش می دهد

استرس عاملی در بروز بیماری های دهان

شما هر چقدر هم آرام و ريلکس باشيد مـمـکن اسـت در طول روز به دلايل مختلف دچار اسـترس شوید.

عوامل مختلفی مانند ترافيک و شلوغی خيابان، کارهای زيـاد نـاتـمـام،خرابی اتومبيل و ... مسائلی هستند که ممکن است موجب بروز استرس در شما گردند.استرس بيش از حد منجر به مشكلات دهان،دندان و لثه میشود.

مشكلات بالقوه حاصل از استرس که بر سلامت دهان تاثير میگذارد شامل:زخمهای دهان(آفت و تبخال)،دندان قروچه، و ضعیف شدن بهداشت دهان و تشدید بیماریهای لثه و ... میباشد.

آفتهای دندانی: آفت به زخمهای كوچك با سر سفيد يا طوسی و قرمز اطلاق می شود كه به تعداد متعدد در دهان ايجاد مي شود. در حقیقت متخصصان هنوز علل اصلی بروز آن را نیافته اند، اما میتوان یکی از علل بروز آن ها را مشكلات سيستم ايمنی، باكتری يا ويروس دانست كه استرس، خستگی مفرط و آلرژی احتمال ابتلا به آن ها را زیاد میکند.

اما جای نگرانی نیست چون اين زخم ها واگيردار نبوده و از شخصی به شخص ديگر انتقال نمي یابد. در واقع بيشتر آفت ها پس از يك هفته الي 10 روز ناپديد می شوند.

بهترین کار ممکن جهت کاهش درد، اینست که از ادويه، غذاهای داغ و يا موادغذايی اسیدی مثل گوجه فرنگي يا مركبات استفاده نشود.برخی داروها نیز سرعت بهبودی را افزایش میدهند.

و حال عامل دیگر تبخال است:که منشا ويروسی دارد و واگيردار است. معمولاً در اطراف لب و گاهی زير بينی و اطراف گونه نيز ظاهر میشود. در حقیقت ناراحتیهاي احساسی منجر به تحریک تبخال می شود. اما تب، آفتاب سوختگی يا ساييدگیهاي پوستی نيز از دیگر علل بروز آن است. تبخال نيز بعد از يك هفته يا بيشتر درمان ميشود. داروهای ضدويروسی نیز در درمان مؤثرند.

از دیگر عوامل بروز دندان قروچه استرس است: که ناآگاهانه در طول روز و يا شب ایجاد میشود.  

بهداشت ضعيف دهان: هنگامی که فرد تحت تأثیر استرس قرار میگیرد، این حالت سبب بي توجهي فرد نسبت به سلامت خود ميشود. و با مسواك نزدن و استفاده نكردن از نخ دندان بيماریهاي لثه و  احتمال خرابي دندان را افزايش ميدهد.

در پایان توصیه ما به شما براي پيشگيري این است که:

دندانهای مصنوعی

 دندانهای مصنوعی نیز مانند دندانهای طبیعی به مسواک و مراقبت نیازمند است. و چنانچه فرد به تمیزی آنها کمتر توجه کند این مسئله ممکن است به ایجاد عفونتهایی در بخش دهان بیانجامد که شایعترین آنها برفک دهان است. 

دندانهای مصنوعی بیشتر به 2 شکل متحرک کامل و متحرک ثابت استفاده می شوند. در نوع اول این پروتز زمانی ساخته می شود که کلیه دندانهای فرد از دست رفته است و در واقع یک عمل جایگزینی برای تمامی دندانها میباشد.

و همانطور که از نامش پیداست توسط خود بیمار گذاشته و برداشته می شود. اما در نوع دوم برای تعدادی از دندانها که از دست رفته است عمل جایگزینی صورت میگیرد و ثابت است.

 برای مراقبت از دندان مصنوعی متحرک به نکات زیر دقت نمائید:

 R دندانهای مصنوعی خود را حداقل روزی 1 بار از دهان بیرون آورده و با یک مسواک نرم  بشوئید.از خمیردندان برای شستن استفاده نکنید.برای شستن دندانهای مصنوعی از مایع ظرفشویی استفاده کنید و سپس آنها را با آب خوب بشویید.

 R هنگامیکه دندان مصنوعی خود را از دهان بیرون آوردید، لثه‌ و زبان خود را با مسواک بشویید. و لثه خود را با انگشت کمی ماساژ دهید.

  R بهترین روش برای نگهداشتن دندان مصنوعی این است که آن را بین انگشت شصت و اشاره قرار دهید، اما برای احتیاط بیشتر بهتر است ظرف آبی زیر دست خود قرار دهید و آن را تا نصف پر کنید تا در صورت افتادن ناگهانی دندان از دستتان، آسیبی به آنها نرسد. 

 R یادتان نرود که شبها باید دندانهای مصنوعی را بیرون بیاورید تا دهان شما به استراحت بپردازد و بهتر است دندانها را درون ظرفی از آب نمک قرار دهید.

 R در برخی موارد فرد تنها بخشی از دندانهایش مصنوعی است که برای تمیز کردن چنین حالتی استفاده از 2 مسواک توصیه میشود. 

R دندانهای مصنوعی در آب خیلی داغ خراب خواهند شد. به دندانهای مصنوعی خود دقت نمائید و چنانچه متوجه شدید که دندان مصنوعی شل شده یا در لثه شما ایجاد تورم و درد میکند و زخمهایی در دهان شما ایجاد کرده که حتی غذا خوردن را برایتان مشکل ساخته است به آرامی آن را از دهان بیرون آورده و در اولین فرصت به دندانپزشک خود مراجعه نمائید. 

البته برای پیشگیری از تمامی این موارد مراجعه هر 6 تا 12 ماه به دندانپزشک سودمند خواهد بود!   

چرا مصرف دهانشویه،‌ مانع رشد میکروب‌ها می شود؟

دهانشویه‌ها محیط دهان را قلیایی میکنند و مانع رشد میکروب‌ها میشوند. در حقیقت ویژگی مهم آنها داشتن نمک است!

 همان طور که میدانیم بیشتر مواد مصرفی حاوی قند و نشاسته اند که نقش مهمی در تشکیل پوسیدگیها و رشد باکتریها ایفا می کنند.

حال آن که فلوراید در بزاق دهان سبب میشود املاح معدنی که وارد دهان میشود بیش تر از مقدار خارج شده از آن باشد و در واقع منجر به استحکام دندانها می شود.

اگرچه فلوراید در بزاق کم است و مقدار باکتریهای دهان را تغییر نمیدهد و زمانی میتواند مانع پوسیدگیها شود که به طور منظم در دهان موجود باشد.

این را هم نباید فراموش کرد که فلوراید در تشکیل کریستال های فسفات کلسیم نقش مهمی دارد.

مراقبت از دندان های کودکان ما

همه ما به حفظ سلامتی دندانهای کودکانمان اهمیت میدهیم و پیوسته با مراجعه به دندانپزشک از بروز خطرات پوسیدگی، جلوگیری بعمل می آوریم. اما آنچه که در والدین نگرانی ایجاد میکند پوسیدگی دندان در دو سال اول تولد کودکانشان میباشد.

زیرا این پوسیدگیها به سرعت پیشرفت میکنند و چنانچه درمان روی آنها صورت نگیرد باعث بروز درد و آبسه میگردند.این نوع پوسیدگیها در اصطلاح پزشکی به Nursing Caries معروف است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، از مهمترین علل این پوسیدگیها مصرف شیر (چه شیر مادر و چه شیر خشک) یا مایعات شیرین در فاصله شب تا صبح به هنگام خواب کودک است. در حقیقت در این فاصله، بعلت کاهش ترشح بزاق و قرار گرفتن مایعات شیرین بر روی دندانها در حضور میکروبهای پوسیدگی‌زا، روند پوسیدگی شروع شده و رو به پیشرفت میگذارد و تکرار عادت منجر به ایجاد پوسیدگی میگردد.

غالباً اولین پوسیدگیها روی دندانهای شیری عقب پیشرفت میکند‌.‌ بهترین روش جهت پیشگیری، قطع مصرف مایعات شیرین و یا شیر از شش ماهگی به بعد در شب یا در صورت عدم امکان قطع شیر، تمیز کردن دهان و دندانها بعد از مصرف این مایعات می‌باشد. در صورت بروز پوسیدگی، درمان هر چه سریعتر کودک الزامی است!

و اما مراقبت های دندانی کودک:

۱- مراقبت هائی که توسط کودک صورت میگیرد.مانند:مسواک زدن، نخ کشیدن و پرهیز از خوردن شیرینی جات و...

۲-  مراقبت هائی که باید توسط والدین انجام گیرد مانند:نظارت بر نحوه درست مسواک زدن کودک، تهیه برنامه غذائی مناسب و مراجعه به دندانپزشک برای چک آپ دندانها کودک.

۳- مراقبت هائی که توسط دندانپزشک انجام می شود مانند:معاینه بافت نرم و سخت دهان کودک، تشخیص و درمان پوسیدگیهای دندانهای شیری ودائمی، فلورایدتراپی دندان برای مقاوم کردن آنها در برابر پوسیدگی، انجام فیشورسیلنتت(مهروموم کردن شیارهای دندانهای دائمی)برای کاهش خطر پوسیدگی، مراقبت از فضای رویشی دندانهای دائمی و اصلاح ناهنجاریهای تکاملی فک و دندانها و…

همچنین در سن سه سالگی تا هشت سالگی، بزرگسالان بهتر است به کنترل نحوه مسواک زدن کودکانشان دقت نمایند تا اصولی و درست مسواک زدن را از همان ابتدا بیاموزند.و در حدود سن هشت سالگی بیشتر کودکان قادرند که به تنهایی مسواک بزنند. اما بهتر است باز هم نظارت والدین در بین باشد.

پس  همواره الگوی صحیحی از نظر رعایت بهداشت دهان و دندان و مراجعه منظم به دندانپزشک برای کودک خود باشید!

Ibuprofenایبوپروفن

شاید تابحال درباره قرص ایبوپروفن در دندانپزشکی در تسکین درد بسیار شنیده باشید اما به راستی چقدر با این دارو و موارد مصرف و عوارض جانبی آن آشنایی دارید؟!

همانطور که میدانیم درد یک مکانیسم محافظت کننده برای بدن است. و هر زمان که بافتی آسیب ببیند ایجاد میشود و باعث میگردد که فرد واکنش نشان داده و محرک درد را برطرف کند. اغلب بیماریهای جسمی باعث درد میشوند و توانایی تشخیص بیماریهای مختلف تا حد زیادی بستگی به دانش پزشک از کیفیت های مختلف درد دارد.

 بسیاری از پروسه‌های دندان‌پزشكی باعث ایجاد درد و التهاب میشوند و درد ناشی از دندان، از شدید‌ترین درد‌هاست.بنابراین کنترل درد برای ارایه‌ خدمات دندان‌پزشكی‌ مطلوب و برای سلامت بیمار حایز‌ِ اهمیت بسیار و یک بخش مهم از دندانپزشکی است.

ایبوپروفن یک مسکن از دسته NSAIDSها میباشد و یک مسکن غیرمخدر است.و از قدرت بسیار بالایی در برابر درد برخوردار است و هنگامی مورد مصرف قرار میگیرد که مسکنهای دیگری چون استامینوفنها و آسپیرینها،تأثیرگذار نباشند.

داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDS)از جمله دسته های پرمصرف دارویی برای کنترل درد حاد و مزمن در دندانپزشکی هستند.

 و با نام تجاری: ژلوفن 200 و نام ژنریک: ایبوپروفن 200 و 400 میلی گرم. همانطور که در شکل پایین مشاهده میکنید بصورت کپسول نرم ژلاتینی است.

دوز مناسب این کپسول بر حسب سن بیمار توسط پزشک معالج تعیین میگردد و تبعیت از دستور پزشک الزامی است. در یک فرد بزرگسال 400 تا 600 میلیگرم در هر 4 تا 6 ساعت میباشد و چنانچه درد از شدت زیادی برخوردار باشد میتوان دوز آن را تا حداکثر 800 میلیگرم افزایش داد.

برای کاهش عوارض گوارشی،دارو را همراه با غذا،یک لیوان آب یا آنتی اسید میل نمائید.علاوه بر کاربرد آن در دندانپزشکی از این کپسول برای کاهش دردهای عضلانی،کاهش تب، سردرد و بخصوص سردردهای میگرنی،ارترید روماتوئید،دردهای قاعدگی و ...  

قبل از مصرف در موارد زیر با پزشک حتماً مشورت نمائید:

R حساسیت نسبت به داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی یا هر نوع دارو مانند آسپرین و سایر سالیسیلاتها و نیز انواع غذاها و افزودنیها.

Rابتلا به بیماریهای قلبی- عروقی،خونی، گوارشی، زخم معده، کولیت،بیماریهای کلیوی، آسم، دیابت شیرین،هموروئید،صرع،فشارخون،پارکینسون و بیماری های دیگر.

Rهمچنین مصرف ایبوپروفن در سه ماهه آخر بارداری توصیه نمی شود.

Rاز مصرف همزمان آن با الکل اجتناب نمائید،زیرا موجب تشدید مشکلات معده می گردد.همانطور که میدانید هر دارویی به تناسب اثرات مطلوبی که دارد میتواند سبب عوارض نامطلوب و ناخواسته نیز شود.

 از جمله عوارض مصرف این دارو میتوان به موارد زیر اشاره کرد:سردرد شدید، اختلالات پوستی، اختلالات بینائی، افسردگی و حالتهای مرتبط با آن، تنگی نفس، مشکلات شنوائی، خستگی، اختلالات ادراری و افزایش وزن.

درباره عکسهای دندان چه می دانید؟

همه ما تاکنون عکسهایی از دندانهایمان در مراجعه به دندانپزشکی گرفته ایم.این عکسها در دندانپزشکی از اهمیت بسیاری برخوردارند، زیرا به تشخیص پزشک درباره دندانهایمان کمک بسیار میکند.اشعه‌ای که در خلال رادیوگرافی ساطع می‌شود، بی‌نهایت ناچیز است و مقدار اشعه به کار رفته برای گرفتن عکس دیجیتال حتی از این هم کمتر است. با این وجود هیچ‌کس نباید بیش از مقدار لزوم در مواجهه با اشعه قرار گیرد.

اطلاعاتی که این عکسها در اختیار دندانپزشک میگذارد:

● ناهنجاری در فک و دندان را مشخص میکند.

● باعث آگاهی دندانپزشک از دندانهایی که درنیامده یا گیر کرده اند میشود.

● در تشخیص آبسه دندان مؤثرند.

● شکستگیهای فک و یا دندانها را معلوم میسازند.

● حفره های بین دندان را براحتی مشخص میسازد.

● پوسیدگی را زمانیکه مینای آن به ظاهر سالم می آید نشان میدهد.حال که از اهمیت این عکسها در دندانپزشکی آگاهی یافتید شما را با انواع و کاربرد هر عکس آشنا میکنیم.

عکس پری اپیکال چیست؟

عکسی که از تک دندان و یا 2 تا 3 دندان گرفته میشود را پری اپیکال مینامند. این عکس  پوسیدگیهای سطح دندانها رانشان میدهد و همچنین در درمان ریشه دندان این عکس توصیه میشود که در چنین حالتی 4 عکس گرفته میشود:

 1- وضعیت ریشه دندان نشان داده میشود.

2- طول ریشه دندان را نشان میدهد.

3- مشخص کننده مواد پرکننده ریشه است که همه طول ریشه را پر کرده اند. 4- و عکس چهارم نیز کیفیت درمان ریشه دندان را مشخص میکند.

عکس مخصوص کودکان چیست؟

این عکس همانند نوع قبلی است و میزان اشعه موردنیاز کمتر از نوع بزرگسالان است که دستگاه تولید اشعه X، این میزان را تنظیم خواهد کرد.

عکسهای پانورامیک چه کاربردی دارند؟

دندانپزشک بدلایل مختلفی مانند:بررسی شکستگی فک‌ها بر اثر ضربه ناشی از تصادف و یا زمین خوردن، برای تشخیص تومورها و کیستهای فک و دندان، پیش از ارتودنسی یا جراحی دندان عقل، این عکس را توصیه میکند

 در این عکس همه دندان‌های فک بالا و پایین مشاهده میشود.برای تهیه این عکس شما باید معمولاً به مطبهای مخصوصی مراجعه کنید که دستگاه مخصوص تهیه آن را داشته باشند. این دستگاه معمولا دور سر شما می‌چرخد تا تصویر مناسبی از همه دندانهای شما تهیه کند.

عکس بایت وینگ چیست؟

 عکسی برای مشخص نمودن پوسیدگی‌ بین دندان. که برای دندانهای عقب به تعداد 4 عدد گرفته میشود. از آنجاییکه دندانهای فک بالا و پایین به شکل پروانه مشاهده میشوند نام این عکس را بال پروانه نیز مینامند.  

عکس سفالومتری چیست؟

این عکس مسیر حرکت و رشد فک و صورت و جمجمه را نشان میدهد.البته این عکس در مراکزی تهیه میشود که از دستگاه های پیشرفته ای برخوردار باشند. همچنین در زمانیکه نیاز به ارتودنسی باشد این عکس از دندانها گرفته میشود.